Page 123 - Demo

121kapriata druri, sipas variantit helenistik ose me qemer%u00eb, sipas variantit oriental, nd%u00ebrsa pesha e s%u00eb t%u00ebr%u00ebs mbahej nga nj%u00eb sistem i t%u00ebr%u00eb arkadash mbi pilastra ose mbi kolona. Bazilika t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme jan%u00eb ajo e Arapajt n%u00eb Durr%u00ebs, e Amantias, e Butrintit, e Bylisit etj. Nd%u00ebrtime paleokristiane me planimetri qendrore n%u00eb vendin ton%u00eb jan%u00eb ajo e Linit dhe baptisteri i Butrintit, q%u00eb ndryshojn%u00eb mjaft nga nj%u00ebri-tjetri si nga p%u00ebrmasat, ashtu dhe nga funksioni. Kisha e Linit, e nd%u00ebrtuar rreth shekullit VI, p%u00ebrb%u00ebhet nga naosi dhe narteksi me nj%u00eb kapele me abside n%u00eb an%u00ebn veriore. Baptisteri i Butrintit (shek. VI) %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga strukturat m%u00eb me vler%u00eb t%u00eb arkitektur%u00ebs paleokristiane dhe nj%u00eb nga m%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenjt%u00eb me planimetri qendrore n%u00eb rajonin e Mesdheut.Mozaiku dhe skulptura dekorativeNd%u00ebrtimet e kultit t%u00eb fes%u00eb s%u00eb re, shpesh edhe ish-tempujt e antikitetit, e kishin thuajse gjithnj%u00eb me mozaik%u00eb dekorin e dyshemes%u00eb. Mozaik%u00ebt paleokristian%u00eb t%u00eb gjetur n%u00eb Sarand%u00eb, Butrint, Mesopotam, Tiran%u00eb, Gjirokast%u00ebr, Elbasan, Lin t%u00eb Pogradecit, Polen%u00eb t%u00eb Kor%u00e7%u00ebs, Mesaplik t%u00eb Vlor%u00ebs, Arapaj t%u00eb Durr%u00ebsit etj. tregojn%u00eb q%u00eb mozaiku si art i aplikuar kuptohej si formati i duhur p%u00ebr dekoret e k%u00ebtyre strukturave. Mozaiku u propozua si element baz%u00eb i estetik%u00ebs arkitekturore t%u00eb artit t%u00eb hersh%u00ebm mesjetar. Mjaft interesant %u00ebsht%u00eb mozaiku i Linit n%u00eb Pogradec, i cili zhvillohet n%u00eb tet%u00eb dyshemet%u00eb e bazilik%u00ebs, nd%u00ebrsa p%u00ebrs%u00ebrit n%u00eb form%u00eb t%u00eb rregullt motivin e pjergull%u00ebs q%u00eb derdhet bujsh%u00ebm me deg%u00ebt e harlisura nga bistak%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj e t%u00eb vegj%u00ebl, duke formuar medaljone t%u00eb gjall%u00ebruara me shpez%u00eb t%u00eb ndrysh%u00ebm. Por mozaiku m%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm %u00ebsht%u00eb ai i Butrintit i aplikuar n%u00eb dyshemen%u00eb e baptisterit rrethor me diamet%u00ebr 13.5 m. N%u00eb pamje t%u00eb p%u00ebrgjithshme ky mozaik p%u00ebrshkohet nga linja ritmike ku spikasin figura realiste, dhe i t%u00ebri lexohet mjaft qart%u00eb nga nd%u00ebrthurja e tipit t%u00eb gur%u00ebve me sfondin e qart%u00eb. E t%u00ebr%u00eb forma e mozaikut ndjek zhvillimin arkitektonik t%u00eb nd%u00ebrtes%u00ebs, duke u ndar%u00eb n%u00eb breza. Nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb mozaiku arrin t%u00eb paraqitet me shembuj origjinal%u00eb t%u00eb realizuar me shije t%u00eb lart%u00eb artistike, nuk mund t%u00eb themi t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn gj%u00eb p%u00ebr skulptur%u00ebn dekorative, e cila n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb zhvillohet n%u00eb mas%u00eb m%u00eb t%u00eb kufizuar. Ajo n%u00eb fakt %u00ebsht%u00eb e p%u00ebrhapur kryesisht n%u00eb relievet dekorative t%u00eb harqeve, t%u00eb kapiteleve apo t%u00eb kolonave. Figura njer%u00ebzish apo kafsh%u00ebsh t%u00eb stilizuara gjenden m%u00eb rrall%u00eb t%u00eb skalitura n%u00eb mure kishash.Fig. 4. Bazilika e madhe e Butrintit Fig. 5. Baptisteri ButrintFig. 6. Mozaiku i Bylisit, shek. VI Fig. 7. Mozaiku n%u00eb Arapaj, Durr%u00ebs Fig. 8. Mozaiku i Mesaplikut gjendur n%u00eb Vlor%u00eb, sot n%u00eb M.H.KFig. 9. Skulptur%u00eb dekorative paleokristiane kisha e Kurjanit, Fier